Co zrobić po utracie dowodu osobistego? Praktyczny poradnik
Dowód osobisty może wypaść z portfela, zostać w sklepie albo zniknąć razem z torbą. Niezależnie od okoliczności nie warto zwlekać ze zgłoszeniem jego utraty. Dokument zawiera dane, które mogą zostać wykorzystane przez oszustów. Wyjaśniamy, jak szybko zabezpieczyć swoją tożsamość i gdzie załatwić niezbędne formalności.
Zanim rozpoczniemy procedurę, sprawdźmy dokładnie kieszenie, torbę, samochód oraz miejsca, które ostatnio odwiedzaliśmy. Możemy również zadzwonić do sklepu, przychodni lub restauracji, w której niedawno byliśmy. Jeżeli dowód rzeczywiście zaginął albo podejrzewamy jego kradzież, powinniśmy działać od razu.
Krok pierwszy: zastrzeż dokument
Utracony dokument warto przede wszystkim zastrzec. Można to zrobić w swoim banku, a w niektórych bankach także wtedy, gdy nie jest się ich klientem. Od 2026 roku dowód można zastrzec również za pomocą usługi „Zastrzeż dokument” w aplikacji mObywatel.
Zastrzeżenie dowodu ogranicza ryzyko, że ktoś spróbuje wykorzystać nasze dane, na przykład do wyłudzenia pożyczki lub zawarcia umowy. Powinny o nim pamiętać także osoby, które nie mają rachunku bankowego.
Krok drugi: zgłoś utratę dowodu
Samo zastrzeżenie dokumentu w bankowym systemie nie wystarczy. Utratę dowodu trzeba również zgłosić urzędowo. Można to zrobić na kilka sposobów:
- osobiście w dowolnym urzędzie gminy lub miasta w Polsce,
- przez internet w serwisie GOV.pl,
- za pomocą odpowiedniej usługi w aplikacji mObywatel,
- w polskim konsulacie, jeżeli przebywamy za granicą.
Nie trzeba zgłaszać się do urzędu właściwego dla miejsca zameldowania. Możemy wybrać urząd, do którego mamy najbliżej. Jeżeli chcemy załatwić sprawę przez internet, potrzebny będzie profil zaufany, e-dowód, bankowość elektroniczna umożliwiająca potwierdzenie tożsamości albo inny dostępny sposób logowania do usług publicznych. Zgłoszenie utraty dokumentu jest bezpłatne. Po przyjęciu zgłoszenia dowód zostaje unieważniony.
Co zrobić, gdy dowód się odnajdzie?
Jeśli wcześniej zgłosiliśmy utratę dowodu i dokument został już unieważniony, nie możemy ponownie się nim posługiwać. Dotyczy to również sytuacji, w której odnajdzie się jeszcze tego samego dnia. Takiego dowodu nie wolno używać w banku, urzędzie, przychodni ani podczas podróży. Najlepiej przeciąć dokument lub przekazać go do urzędu, a następnie złożyć wniosek o wydanie nowego.
Krok trzeci: zastrzeż numer PESEL
Zastrzeżenie dowodu i zastrzeżenie numeru PESEL to dwie różne czynności. W przypadku utraty dokumentu najlepiej wykonać obie. Zastrzeżony PESEL utrudnia wykorzystanie naszych danych między innymi do zaciągnięcia kredytu lub pożyczki. Usługa jest bezpłatna, a zastrzeżenie można później cofnąć.
Numer PESEL można zastrzec:
- w aplikacji mObywatel,
- w serwisie mObywatel.gov.pl,
- osobiście w dowolnym urzędzie gminy lub miasta.
Osoby, które nie korzystają ze smartfona ani internetu, mogą załatwić tę sprawę bezpośrednio przy okienku urzędowym.
Czy zgubienie dowodu trzeba zgłaszać policji?
Jeżeli dokument został po prostu zgubiony, nie trzeba zgłaszać tego na policji. Wystarczy zastrzec dowód oraz powiadomić urząd. Na komisariat należy zgłosić się wtedy, gdy dokument został skradziony, na przykład razem z portfelem lub torbą. Policję warto również powiadomić, jeśli zauważymy, że ktoś posłużył się naszymi danymi lub próbował zawrzeć w naszym imieniu umowę.
Jak otrzymać nowy dowód?
Po zgłoszeniu utraty dokumentu należy złożyć wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego. Można to zrobić w dowolnym urzędzie gminy lub miasta, niezależnie od miejsca zameldowania. Wydanie dowodu jest bezpłatne. W urzędzie otrzymamy zaświadczenie o utracie dokumentu. Potwierdza ono zgłoszenie, ale nie jest dokumentem tożsamości i nie zastępuje dowodu osobistego.
Warto pamiętać, że mDowód dostępny w aplikacji mObywatel jest cyfrowym dokumentem tożsamości. Można się nim posługiwać w wielu sytuacjach na terenie Polski. Nie służy jednak do przekraczania granicy.
